{"id":4718,"date":"2023-02-21T11:14:52","date_gmt":"2023-02-21T10:14:52","guid":{"rendered":"https:\/\/dame1minutode.org\/?p=4718"},"modified":"2023-02-21T11:14:53","modified_gmt":"2023-02-21T10:14:53","slug":"otsailak-21-ama-hizkuntzaren-nazioarteko-eguna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dame1minutode.org\/eu\/otsailak-21-ama-hizkuntzaren-nazioarteko-eguna\/","title":{"rendered":"Otsailak 21, Ama-Hizkuntzaren Nazioarteko Eguna"},"content":{"rendered":"\n<p>Ama Hizkuntzaren Nazioarteko Eguna UNESCOren Biltzar Orokorrak aldarrikatu zuen 1999ko azaroan, eta 2000. urteaz geroztik mundu osoan ospatu da, hizkuntza-aniztasuna eta hezkuntza eleanitza sustatzeko helburuarekin.<\/p>\n\n\n\n<p>Egun hau ospatzeko ideia Bangladeshek sustatutako ekimen batetik dator eta bere jatorria 1952koa da. Urte horretako otsailean, Asiako herrialdeko ikasle talde batek kaleak hartu zituen Bangla, bere ama hizkuntza, aitortzea eta kontserbatzea eskatzeko. Poliziak tiro egin zien manifestariei eta gutxienez lau pertsona hil ziren. Horregatik, Bangladeshko herriari omenaldia egiteko asmoz, egun honetan printzipio unibertsal bat defendatzen dugu: edonork bere hizkuntzan hitz egin eta adierazteko eskubidea du. Azpimarratzekoa da, era berean, dauden hizkuntza guztiak errespetatu eta zaintzearen garrantzia, hauek gure funtsezko ondarea direlako eta, era berean, ohiturei, tradizioei eta identitateari estuki lotuta daudelako.<\/p>\n\n\n\n<p>UNESCOk gizarte jasangarrietan kultura- eta hizkuntza-aniztasunak duen garrantzian sinesten du. Era berean, NBEk hezkuntza eleanitza defendatzen du, hezkuntza eraldatzeko funtsezko tresna gisa ulertuta. Hala ere, mundu osoan, biztanleen % 40k ez du hitz egiten edo ulertzen duen hizkuntza batean hezteko aukerarik. Horrenbestez, UNESCOk ama-hizkuntzan edo lehen hizkuntzan oinarritutako hezkuntza eleanitza sustatzen du, eta honako honetan datza: hezkuntza-esperientzia ikasleak ondoen menderatzen duen hizkuntzan hasten da, eta, gero, pixkanaka beste hizkuntza batzuk sartzen ditu.<\/p>\n\n\n\n<p>Zentzu horretan, honako esaera honek ondo laburtzen du hizkuntzak duen garrantziaren ideia:<\/p>\n\n\n\n<p><em>Gure ama-hizkuntza hizkuntza bat baino gehiago da, gure arima da. Giza adimenaren armadura da; historiaren artxibo bat. Mundua hizkuntzaren bidez asmatzen dugu.<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p>Gaur egun munduan 6800 hizkuntza inguru hitz egiten dira. Hala ere, estatistika batzuen arabera, bi astean behin bat desagertzen da. Era berean, NBEren arabera, horien % 43 galtzeko arriskuan dago, batez ere globalizazioaren eragin negatiboagatik eta hizkuntza indartsuagoen aurrerapen geldiezinagatik. Izan ere, mende honen amaieran 600 hizkuntzek soilik iraungo dutela kalkulatzen da, hau da, planetako hizkuntza-aniztasunaren % 90 galduko dela.<\/p>\n\n\n\n<p>Hala eta guztiz ere, merezi du ama-hizkuntzek duten garrantzia azpimarratzea, eta gaurdanik premiazkoa dela hizkuntza horiek zaintzeko lan egitea. Ildo horretatik, ezin dugu aipatu gabe utzi Munduko Hizkuntza Indigenen Nazioarteko Hamarkada (IDIL ingelesezko sigletan). Izan ere, Nazio Batuen Batzar Nagusiak 2022 eta 2032 arteko aldia IDIL izendatu zuen. Helburu nagusia hizkuntza indigena askoren egoera zailari buruz mundu osoan arreta piztea da eta alderdi interesatuak eta baliabideak mugiaraztea hizkuntza horiek zaintzeko, biziberritzeko eta sustatzeko.<\/p>\n\n\n\n<p>Era berean, iaz ikasle mexikar batzuek aplikazio bat garatu zuten jatorrizko hizkuntzak zaintzeko eta irakasteko. Chapingo Unibertsitate Autonomoko ehun bat gaztek, hainbat ikaslek eta irakaslek, garatu zuten Miyotl App, gailu mugikorretarako aplikazio bat, erabiltzaileei Mexikoko 25 hizkuntza indigenatan 20.000 hitz ikasteko aukera ematen diena. Aurrerapen txikia da baina esanguratsua, eta, jakina, garapen teknologikoa pauso oso handitan ematen ari den garai berrietara egokitua. Azken finean, \u201cHizkuntzekin gure kultura bizirik mantendu eta mundu osora zabal dezakegu\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Iturriak<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Decenio Internacional de las Lenguas Ind\u00edgenas (2022-2032). UNESCO.<a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/www.unesco.org\/es\/decades\/indigenous-languages\" target=\"_blank\"> https:\/\/www.unesco.org\/es\/decades\/indigenous-languages<\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>D\u00eda Internacional de la Lengua Materna.<a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=9ze0ilqX23s\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"> https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=9ze0ilqX23s<\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>D\u00eda Internacional de la Lengua Materna. \u201cEducaci\u00f3n multiling\u00fce: una necesidad para transformar la educaci\u00f3n\u201d. Naciones Unidas.<a href=\"https:\/\/www.un.org\/es\/observances\/mother-language-day\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"> https:\/\/www.un.org\/es\/observances\/mother-language-day<\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>D\u00eda Internacional de la Lengua Materna. Muy Interesante.<a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=yqtvE6HkwwA\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"> https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=yqtvE6HkwwA<\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>D\u00eda Internacional de la Lengua Materna. UNESCO.<a href=\"https:\/\/www.unesco.org\/es\/days\/mother-language\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"> https:\/\/www.unesco.org\/es\/days\/mother-language<\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Noticias ONU. 2022. \u201cEstudiantes mexicanos desarrollan una aplicaci\u00f3n para preservar y ense\u00f1ar las lenguas originarias\u201d. Naciones Unidas.<a href=\"https:\/\/news.un.org\/es\/story\/2022\/02\/1504292\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"> https:\/\/news.un.org\/es\/story\/2022\/02\/1504292<\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Rezwan. 2008. \u201c\u00bfSon libres las lenguas? Reflexiones en el D\u00eda Internacional de la Lengua Materna\u201d. Global Voices. <a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/es.globalvoices.org\/2008\/02\/23\/%C2%BFson-libres-las-lenguas-reflexiones-en-el-dia-internacional-de-la-lengua-materna\/#:~:text=%C2%BFQu%C3%A9%20importancia%20tiene%20la%20lengua,el%20mundo%20mediante%20la%20lengua.%C2%BB\" target=\"_blank\">https:\/\/es.globalvoices.org\/2008\/02\/23\/%C2%BFson-libres-las-lenguas-reflexiones-en-el-dia-internacional-de-la-lengua-materna\/#:~:text=%C2%BFQu%C3%A9%20importancia%20tiene%20la%20lengua,el%20mundo%20mediante%20la%20lengua.%C2%BB<\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p><em><strong>Leire Goenaga Ega\u00f1a.<\/strong> Deustuko Unibertsitateko Nazioarteko Harremanak eta Zuzenbideko gradu bikoitzeko ikaslea.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Argazkia: <a href=\"https:\/\/www.unesco.org\/en\/articles\/international-mother-language-day-unesco-calls-countries-implement-mother-language-based-education\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Rooftop\/GEM Report. UNESCO<\/a><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ama Hizkuntzaren Nazioarteko Eguna UNESCOren Biltzar Orokorrak aldarrikatu zuen 1999ko azaroan, eta 2000. urteaz geroztik mundu osoan ospatu da, hizkuntza-aniztasuna eta hezkuntza eleanitza sustatzeko helburuarekin. Egun hau ospatzeko ideia Bangladeshek sustatutako ekimen batetik dator eta bere jatorria 1952koa da. Urte horretako otsailean, Asiako herrialdeko ikasle talde batek kaleak hartu zituen Bangla, bere ama hizkuntza, aitortzea [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4712,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[539],"tags":[],"class_list":["post-4718","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-palabras-eu"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dame1minutode.org\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4718","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dame1minutode.org\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dame1minutode.org\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dame1minutode.org\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dame1minutode.org\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4718"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/dame1minutode.org\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4718\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dame1minutode.org\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4712"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dame1minutode.org\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4718"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dame1minutode.org\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4718"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dame1minutode.org\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4718"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}