Aldaketa sakona hezkuntzan: Bakerako, Giza Eskubideetarako eta Garapen Iraunkorrerako Hezkuntzari buruzko Gomendioa

UNESCOren Bakerako, Giza Eskubideetarako eta Garapen Iraunkorrerako Hezkuntzari buruzko Gomendioak benetan pentsarazten dit zein garrantzitsua den hezkuntza mundu hobea eta horrek dakartzan erronka guztiak sortzeko. Hezkuntza ez da neutrala, mundua, gure harremanak eta etorkizuneko helburuak nola ikusten ditugun definitzen baitu.

Ukaezina da hezkuntzak berebiziko garrantzia duela bakerako eskubidearen sustapenean. UNESCOk hezkuntza tresna gisa erabiltzeko esparru bat eskaintzen digu, desberdintasunez, gatazkaz eta ingurumen-krisiz betetako gizarte batean. Hala ere, nire buruari galdetzen diot ea prest gauden behar den aldaketa handirako.

Bakea, giza eskubideak eta iraunkortasuna sustatzen dituen hezkuntzaz hitz egitea funtsezkoa eta premiazkoa da, baina, era berean, ezarritako sistemak eta hainbat interesekin lan egiten duten botere-egiturak zalantzan jartzea eskatzen du.

Hezkuntzak berdintasunezkoa eta eraldatzailea izan behar du ikasle guztientzat, baina zer gertatzen da zeharka bazterkeria sustatzen duten sistemekin talka egiten duenean? Urrats handiagoa eman behar dugu hezkuntza-sistemetako desberdintasunekin amaitzeko, hala nola eskoletako baliabide faltarekin, ikasketa-plan zaharrekin eta errendimendu akademikoa ongizatearen, osasun mentalaren eta herritar kritiko eta kritikoen prestakuntzaren gainetik lehenesten duten ikuspegiekin.

Duela gutxi psikologo graduatu berri batekin ikastetxe guztietan egiten duten behar handiaz hausnartzen nuen. Ikastetxe osoan psikologia-zerbitzua ematen duen pertsona bakarra izatea kalte argia da erronka akademikoak eta pertsonalak dituzten ikasleentzat.

Orain arte, hezkuntza-sistemek ez dituzte erabat baloratu sormena eta berrikuntza bezalako gaitasunak, eta egungo gizartean pertsonen potentziala mugatzen duten metodo tradizionalak lehenesten jarraitzen dute. Horregatik, sormena, moldagarritasuna eta pentsamendu kritikoa bezalako trebetasunak bultzatzeko iradokizuna oso beharrezkoa iruditzen zait. Ados nago hezkuntza-sistema modernizatu eta gure egungo errealitatera egokitu behar dugula esatean. Trebetasun horiek funtsezkoak dira egungo erronkei aurre egiteko eta giza eskubideak eta bakea sustatzeko.

Laburbilduz, gomendio honek gogorarazten digu hezkuntza ezinbestekoa dela etorkizun hobea eta bidezkoagoa eraikitzeko, baina, era berean, guztion ahalegin, konpromiso eta lankidetza handia eskatzen du. Gure pentsamoldea aldatu behar dugu, denok ikuspegi hori sortzen lagundu behar dugula ulertzeko, eta ez soilik ezarrita dagoena betetzen. Bakea gure eguneroko erabakiekin hasten da eta besteekin nola elkarreragiten dugun.

Gomendioaren testu osoa (gaztelaniaz)

Azalpen-oharra (gaztelaniaz)

Marta Pertika Jiménez. Deustuko Unibertsitateko Nazioarteko Harreman eta Zuzenbideko gradu bikoitzeko ikaslea. https://es.linkedin.com/in/marta-pertika-129a57280

Irudia: UNESCO