Ezina ekinez egina: eskubideak eta aniztasuna Guggenheim Bilbao Museoan

Guggenheim Bilbao Museoko auditorioa giza eskubideen inguruko gogoetarako eta ospakizunetarako gune bihurtu zen joan den azaroaren 29an, Jose Miguel Llanok zuzendu eta Katxarreris Filmsek koproduzitutako “Ezina ekinez egina” dokumentalaren estreinaldiarekin. UN Etxeak antolatu zuen ekitaldia, Bilboko Udalarekin, Getxoko Udalarekin, Eusko Jaurlaritzako Biktimen eta Giza Eskubideen Arretarako Zuzendaritzarekin eta Laboral Kutxarekin lankidetzan, eta sortzaileak, ekintzaileak eta askotariko publikoa bildu zituen, artearen eta kulturaren botere eraldatzailea berresten duen Fair Saturday Jaialdiaren ekitaldian.

Musikak eta hitzak markatutako hasiera

Bilboko Udaleko Giza Eskubide, Bizikidetza, Lankidetza eta Kulturartekotasuneko zinegotzia Iñigo Zubizarretaren ongietorri instituzionalaren ondoren, Dariana eta Cruz Nogueraren musikak eta narrazioak, Enrique Barazon Amat “Maromo”ren tiraderak lagunduta, erritmo eta emozioz bete zuten auditorioa, Ondoren, Fair Saturdayren manifestuaren irakurketari bide eman zioten, kulturak kohesio sozialaren motor gisa duen garrantzia gogoratuz.

Eman minutu 1: hazten ari den proiektua

Begoña Guzmán UN Etxeako kultura-arduradunak aurkeztu zuen Eman minutu 1 nazioarteko lehiaketaren edizio berria. Aurten, kulturarako giza eskubidea izango du ardatz lehiaketak. “Kultur eskubideak aniztasuna eta gure demokrazia sostengatzen duen irazkia dira”, adierazi zuen Guzmanek, bizitza kulturalean parte hartzea demokrazia eraikitzea dela azpimarratuz. XVI. edizioa izango du lehiaketak, eta minutu bateko ikus-entzunezko piezak sortzeko gonbita egiten du, oinarrizko eskubide hori defendatzeko eta ikusarazteko.

Aurkezpenean, lehiaketaren promozio bideoa proiektatu zen, kultur eskubideen aberastasuna eta aniztasuna sinbolizatzen duena. Guzmánek gogorarazi zuen eskubide horiek pertsona guztientzako sarbidea, parte-hartzea eta kultura-sorkuntza bermatzen dutela, batez ere oztopo handienei aurre egiten dieten pertsonentzat: emakumeak, pertsona migratuak, aniztasun funtzionala dutenak, LGTBIQ+ komunitatea, haurrak eta adineko pertsonak.

“Ezina ekinez egina”: ezinezkoa posible egiten denean

Unerik gogoangarriena “Ezina ekinez egina” dokumentalaren proiekzioarekin iritsi zen: Amurrio, Zumaia, Gordexola eta Kolitza Mendia zeharkatzen dituen lana, elkartasunak eta konpromisoak bizitzak nola aldatzen dituzten erakusteko. Filmak izen bereko elkartearen lana erakusten du. Elkarte hori boluntarioek osatzen dute, eta dibertsitate funtzionalarekin bizi direnei laguntzen diete, ingurune naturaletara eta jarduera inklusiboetara iristea erraztuz.

Zailtasunei buruzko kontakizuna baino gehiago, dokumentala funtsezko balioen inguruan hausnartzeko gonbita da: osasunerako eskubidea, ongizatea eta belaunaldi berriei transmititzearen garrantzia. Gertuko testigantzen bidez, gutxi ezagutzen diren gaixotasunen berri ematen du obrak, eta gehien behar dutenen bizi kalitatea hobetzeko lan egiten duten osasun profesionalen dedikazioa. “Komunitateak bat egiten duenean, ezinezkoa dirudiena posible bihurtzen da”, laburbildu du bere mezu nagusia.

Solasaldi inspiratzailea

Proiekzioaren ondoren, Begoña Guzmán-ek moderatutako solasaldia egin zen, Jose Miguel Llano, Abel Fernández —Ezina Ekinez Egina elkartearen sortzailea— eta Ziortza Llano TIPI-TAPA zaldiekin lagundutako terapiaren proiektuaren arduradunarekin. Ekintza kolektiboaren, inklusioaren eta aliantzen beharraren garrantziari buruzko esperientziak eta hausnarketak partekatu zituzten hirurek, halako ekimenak familia gehiagorengana irits daitezen..

Llanok bere lana Guggenheimen ikustearen zirrara nabarmendu zuen, eta aurreratu zuen bakerako eskubideari buruzko dokumental berri bat prestatzen ari dela dagoeneko, 2026an agertoki berean estreinatuko den Eman minutu 1 Paz dela eta. Fernandezek Joelette aulkia eta norabide-barra nola erabiltzen diren azaldu zuen, eta bere elkartearen lana ezagutzera eta hurrengo txango inklusiboetan parte hartzera animatu zituen ikus-entzuleak. Ziortzak, bere aldetik, oinarri zientifikoa duen zaldiekin lagundutako terapiak gaixo direnentzat zein euren familia eta gertukoentzat dituen onura emozional eta fisikoak azpimarratu zituen..

Arte y compromiso

Dokumentalaren emanaldiaren aurretik, prozesuan dagoen sormen lan baten erakustaldian izan zen auditorioa, Marian Andres Acharen Mariantrix/Una grieta que baila. nola irudikatzen dugu etorkizunetik datorren pertsona baten gorputza? gorputz hori zu bezala mugitzen al da? azkarrago? mantsoago?

Ekitaldia amaitzeko, esker oneko hitzak eta Dariana eta Cruz Nogueraren beste musika-emanaldi bat izan ziren, Enrique Barazon Amaten perkusioak lagunduta. Horiek amaiera eman zioten aniztasunak, sormenak eta giza eskubideen defentsak markatutako egunari. “Elkar aurkitzea, beste istorio batzuk entzutea eta begirada zabaltzea funtsezkoa da gizarte justuago bat eraikitzeko”, adierazi zuen Guzmanek agurrean.

Estreinaldi honekin eta Eman minutu 1 Cultura jaialdiaren edizio berriaren aurkezpenarekin, UN Etxeak artearen eta kulturaren bidez giza eskubideak sustatzeko duen konpromisoa berresten du, pertsona guztiak ikus-entzunezkoen bidez sortzera, parte hartzera eta eraldatzera gonbidatuz.