Ba al du Tik Tok -ek zerikusirik zientziarako eskubidearekin?

Zenbat aldiz entzungo ote diogu lagunen bati “lehengoan irakurri nuen…” esaldi mitikoa, berez informazio hori Tik Tok-en 30 segundoko bideo batetik atera duenean? Zintzoak izanda, askoz intelektualagoa eta serioagoa geratzen da zerbait irakurri duzula esatea Tik Tok-en ikusi duzula esan beharrean, baina zergatik gertatzen da hori? Agian, zientzia liburuetan edo laborategietan bakarrik ikusten jarraitzen dugulako. Erakutsi digute ezagutza zientifikoa liburu espezializatuetakoa edo unibertsitateko ikasgeletakoa dela, eta sareak denbora pasatzeko baino ez direla. Baina, jakina, hemen talka egiten du teoriak errealitatearekin.

Zintzoak izan gaitezen: gaur egun, zientziari buruz dakigun gehiena feed baten bidez iristen zaigu, eta ez hori bakarrik, harrigarriena da algoritmo baten mende dagoela erabat. Segundo batez horretan pentsatzen jartzen bagara:

Zer gertatzen da sarbide hori ez dagoenean garrantzitsua denaren mende, baizik eta kode batek biral bihurtzea erabakitzen duenaren mende? Ondo muntatutako bulo bat milioika pertsonarengana iristen denean, eta benetako azterketa batek lau like baino ez dituenean, non geratzen da gure jakiteko eskubidea?

Horrela, paradoxa zentzugabe samarra geratzen zaigu. Inoiz ez dugu izan hainbeste informazio zientifiko gure eskura, baina, aldi berean, hura ezagutzeko eskubide hori bistaratzeek eta trend-ek baldintzatzen dute.

Azkenean, zientzia ez dago laborategietan bakarrik; askotan umorezko bideo baten eta dantza baten artean Tik Tok-en eztabaidatzen da —eta desitxuratu egiten da—. Eta uste dut badela garaia geure buruari galdetzeko ea algoritmoak gure jakiteko eskubidea babesten ari diren… edo horrekin jolasten ari diren.

Lucía Paulo Segura. Deustuko Unibertsitateko Nazioarteko Harreman eta Zuzenbideko gradu bikoitzeko ikaslea. https://www.linkedin.com/in/luciapaulo/?isSelfProfile=true

Irudia: Magnific